Monday, March 20, 2006

"Tegenlicht" door Job Creyghton

Op de laatste bladzijde van zijn roman 'Tegenlicht' bedankt auteur Job Creyghton de fotograven en rapporteurs Maurice Boyer, Arno Haytema en Rogier Vogelenzang voor hun gedegen en vakkundig commentaar op zijn manuscript. Fotografie en 'investigative reporting' speelt dan ook een grote rol in Creyghton's laatste boek.

In 'Tegenlicht' volgt de lezer de jonge oorlogsfotografe Anna Landman op de voet. Er wordt wel eens gezegd dat de camera een werkelijk engagement met dat wat men ziet ondermijnt. De camera beschermt de fotograaf van het recht in de ogen kijken van de ander. Misschien dat het onder ogen zien van het gevaar wel onderdrukt wordt door het aanbrengen van dat 'tussen oog'. Dat op zich is waarschijnlijk de enige manier waarop oorlogsfotograven hun doelwit kunnen benaderen.

Aan de ene kant is Anna Landman een echte 'news hound' ze vindt het maar saai in Amsterdam, voelt zich meer op haar plaats in het door oorlog geteisterde Charcuz. Aan de andere kant ontvlucht ze daarmee de —voor haar angstige— werkelijkheid van het onderhouden van relaties met haar familieleden en vriend in Amsterdam. Het is nu eenmaal niet mogelijk je dierbaren constant door het oog van de camera op een afstand te houden.
Niet dat Anna een tobberige indruk maakt, ze is meer bezig met compositie van beelden, sluitersnelheid, haar voorkeur voor de Leica of in andere gevallen weer haar digital camera. Het is niet voor niets dat blogger Jan Edward in zijn PHOTOGRAPHY WEBLOG: 10/09/2005 - 10/15/2005 'Tegenlicht' als boekentip aangeeft.

Tegelijkertijd maakt deze afstand dat Anna Landman als personage wat magertjes uit de verf komt. Of eigenlijk zou ik moeten schrijven opzettelijk 'under exposed', wat op zich heel goed is gedaan. Pas wanneer het onderwerp van haar genegenheid, een jongetje in Charchuz, voor haar ogen wordt doodgeschoten —een moment dat ze evenwel vastlegt èn waar ze uiteindelijk de World Press Photo prijs mee zal verdienen— verandert er iets in Anna's benadering en houding ten op zichte van relaties, zowel als haar vak. Het duurt daarna niet lang voordat liefde voor een collega, zowel als eigenbehoud, haar verder op de proef zal stellen.

Creyghton heeft een vlotte trant van schrijven, en je komt in Tegenlicht een aantal zeer spannende scenes tegen. Uit het verhaal spreekt de schrijver's interesse in engagement, hoe het ontstaat en voortduurt voor sommigen, terwijl het vervlakt voor anderen. Een interessant gegeven, dat een literaire wending geeft aan wat eigenlijk heel sec een politieke thriller is, of zou kunnen zijn.
Post a Comment